Odissea inspiratie Imperfecte realiteit

Een ‘imperfecte’ realiteit

Dit is de eerste aflevering van een serie over “Gemoedsrust in ‘gewonigheid’”. Een introductie op dit thema vind je in mijn blog van 13 december 2017 ‘Iets anders dan fijne feestdagen’. In deze aflevering ga ik in op – wat ik noem – een ‘imperfecte’ realiteit, een werkelijkheid die anders is dan je hoopt, verwacht of graag wilt. Kortom, het ‘gewone’ leven.

Vandaag de dag hoor je mensen vaak zeggen: “Het is wat het is”. Natuurlijk is dit waar en misschien kun je het makkelijk zeggen. Of je de betekenis ervan volledig accepteert en niet alleen mentaal (met je hoofd), dat laten emoties je weten. Als er sprake is van een lichte emotie of een meer heftige, dan krijg je een waardevol signaal dat je niet volledig akkoord bent met “dat wat is”. Je merkt het aan emoties als teleurstelling, irritatie, frustratie, ergernis, boosheid, verdriet.

Voorbeelden

Je neemt de trein op weg naar een voor jou belangrijke afspraak. En ja hoor, er is een wisselstoring waardoor je je afspraak niet haalt. Of het weer is een spelbreker uitgerekend op de dag waarop je een tuinfeestje geeft. Of hoe reageer je op files, op onveilig gedrag van andere weggebruikers?

Misschien zijn dit situaties waarin je altijd en volledig je gemoedsrust bewaart. Geweldig! Kijk dan eens naar andere levensgebieden. Bijvoorbeeld je familie of vriendenkring, je werksituatie of jezelf. In welke situaties merk je dat je een lichte emotie ervaart of een meer heftige? Als je dit herkent in een concrete situatie, werk de emotie vooral niet weg. Verwelkom deze! Dit is de situatie die je gaat helpen bij het ontwikkelen van gemoedsrust.

‘Moeten’ en ‘mogen’ zijn de boosdoeners

Van Epictetus, stoïcijns filosoof (50-120 n. Chr.), is de volgende uitspraak: “We raken niet verstoord door de dingen die gebeuren, maar door de manier waarop we ernaar kijken en erover denken”. Emoties zijn het gevolg van gedachten. Emoties veroorzakend denken is altijd hetzelfde, namelijk: “Iets of iemand zou ….. moeten of ….. niet mogen”. Dit denken vindt dat de werkelijkheid anders moet zijn dan die is. Onder werkelijkheid valt alles: jij, je lichaam, de mensen om je heen, de dingen om je heen, de wereld. Een vervelend gevoel hierover is niet het gevolg van de werkelijkheid, maar van ‘moeten en mogen’-gedachten.

Verwachtingen

Mag je dan geen enkele verwachting meer hebben, bijvoorbeeld over de treinenloop van de NS, over het weer tijdens je tuinfeestje, over je werk of het leven? Ooit las ik eens “expectations are suffering” (verwachtingen leiden tot lijden). Daar ben ik het niet mee eens. Het zijn niet de verwachtingen die lijden veroorzaken, maar het hechten eraan. Het hebben van verwachtingen en het maken van plannen zijn juist tekenen van levenslust. Alleen de mate waarin je je eraan hecht of vasthoudt, bepaalt of je je gemoedsrust verliest of behoudt.

Oefening

Het woord stoïcijns is gevallen. Stoïcijns? Is dat niet akelig onverstoorbaar, volstrekt emotieloos? Helaas is dit een populaire en onjuiste interpretatie. Wat is het wel? Een stoïcijn is iemand die zijn emoties signaleert en de normatieve gedachten die daaronder liggen, onderzoekt. Door dat te doen zet je een stap naar meer bewustzijn en helderheid, waardoor ook je gedrag effectiever wordt.

De volgende oefening is een eerste stap. Registreer in welke situatie(s) jij je verzet tegen de werkelijkheid. Wie of wat moet dan volgens jou anders zijn? Noteer je verzet in de vorm van gedachten met daarin de woorden ‘moeten’ of ‘mogen’. Bijvoorbeeld: ik mag niet ongelukkig zijn, hij/zij zou mij moeten waarderen, mijn lichaam mag mij niet in de steek laten of het leven zou rechtvaardig moeten zijn. Registreer welke emoties je ervaart met jouw ‘moeten’- en ‘mogen’-gedachten.

 

Lees verder in de volgende afleveringen:

  • Van bestrijden naar waarnemen
  • Wat ligt in je macht?
  • Van vastzitten naar losmaken
  • Emoties als signaal
  • Er is altijd een keuze
  • Hoe houd je jezelf helder?
  • Van lijden naar leiden.

Al gepubliceerd:

Iets anders dan ‘fijne feestdagen’– 13 december 2017

 

 

 

 

 

 

 

8 antwoorden
  1. Birgit zegt:

    Dank je wel Margreet voor wederom een heel waardevolle bijdrage aan mijn gemoedsrust. Heel helder. En toch blijft het moeilijk om je gemoedsrust te bewaren als om je heen heel verdrietige dingen gebeuren, zoals de dood van een dierbare vriend twee dagen geleden. Ook al hoort dat nog zo zeer bij het leven!!!!!

    Beantwoorden
    • Margreet van Persie zegt:

      Van harte gecondoleerd, Birgit. Dat is verdrietig. Wat voor mij behulpzaam is, is om verdriet toe te laten. Het hoort bij het leven, precies zoals je schrijft. Gemoedsrust is niet zonder verdriet zijn, het is zonder verzet zijn. Dank je wel voor je reactie!

      Beantwoorden
  2. Anneke van der Heijden zegt:

    Hallo Margreet,
    De allerbeste wensen voor 2018!
    Jouw verhaal begrijp ik (denk ik) en ik zou willen dat ik meer grip had op mijn emoties. Maar zonder verzet zijn…..? Emotie is nodig als basis voor verzet en verzet is nodig om aan een ongewenste situatie een einde te maken. Als je die kunt beïnvloeden. Dat geldt natuurlijk niet voor het weer, ziekte, overlijden en dergelijke.
    Je merkt: Ik probeer nog steeds te leren.
    Hartelijke groet,
    Anneke

    Beantwoorden
    • Margreet van Persie zegt:

      Dag Anneke, Dank je wel voor je reactie. Ik wens jou ook alle goeds voor 2018! Leuk wat je schrijft in je reactie. Ik denk wel eens: leven is leren. Ook ik doe van harte mee. Wat je zegt over emoties die nodig zijn als basis voor verzet, kan ik begrijpen. En toch kijk ik er iets anders naar. Als ik een eind wil maken aan een ongewenste situatie, ben ik helderder en effectiever wanneer ik dat doe zonder emoties als irritatie, frustratie of boosheid. Als ik handel vanuit deze emoties, krijg ik weinig voor elkaar. Behalve irritaties bij anderen en een hoge bloeddruk bij mezelf … En soms betekent dit dat ik (even) tijd nodig heb om mijn emoties eerst nader te onderzoeken voordat ik tot actie overga. Niet eenvoudig en zeer de moeite waard. Ik hoop dat je mij kritisch blijft volgen. Dat scherpt mij (en anderen wellicht) ook.

      Beantwoorden
  3. Ems zegt:

    Emoties ervaren en kunnen leven vind ik een mooi kompas waarover wij als mensen beschikken. Een ‘negatieve’ emotie laat me voelen dat ik iets anders wil. Door af te stemmen op hoe ik het dan wel wil hebben, kan ik soms mijn houding of handelen veranderen waardoor ik het weer goed / beter heb. Daar waar ik geen invloed op de situatie kan uitoefenen is de keus ‘berusten’ of ‘negeren’ of ‘ervan weg gaan’. Ik kijk uit naar je volgende artikelen! Dank je wel Margreet.

    Beantwoorden
    • Margreet van Persie zegt:

      Dag Ems, dank je voor je reactie. Mooi dat je ‘negatieve’ emoties tussen aanhalingstekens zet. Er zijn immers geen ‘negatieve’ en ‘positieve’ emoties. Elke emotie bevat waardevolle informatie als je bereid bent ernaar te kijken. Hartelijke groet, Margreet

      Beantwoorden
  4. Cora Koning zegt:

    Hallo Margreet, ik volg jouw blog met belangstelling. Lezen en herlezen en dan “landt” er weer een stukje. “Moeten en mogen”…..eerst maar weer eens de waarneming doen; dat is al een kunst. In een periode in mijn leven dat ik redelijke rust ervaar lukt dat soms. Ik ben daarmee blij. Dankjewel voor de blog(s). Groet van Cora

    Beantwoorden
    • Margreet van Persie zegt:

      Ha Cora, Wat leuk om je hier weer tegen te komen. Het is inderdaad een kunst, levenskunst. Iets waar je – al levend en soms strijdend, worstelend – meer toegang toe krijgt. Dank voor je reactie! Hartelijke groet, Margreet

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *