Het nut van vertraging en stilte

We doen en willen heel veel tegelijk. Niet alleen op een gemiddelde werkdag, ook in de levens van veel mensen en in onze samenleving is dat de actuele trend.

Veel mensen zijn steeds meer gewend (en verslaafd) geraakt aan snelheid en afwisseling. Ze kunnen niet meer zonder een goed gevulde agenda, hun mobieltje, emails en sms’jes. Op die manier leven we in ‘continuous partial attention’ (voortdurend versnipperde aandacht). Hoewel dat stress en soms burn-out oplevert, zorgt zo’n manier van leven ook voor vulling. Veel mensen kunnen niet meer tegen trage aandacht of stilte omdat daarmee ongemak en een gevoel van leegte de kop opsteken.

Wat maakt een mens gelukkig? Zelfkennis en geluk zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ontbreekt het eerste, dan is het tweede gedoemd te mislukken. Wat veel mensen in plaats daarvan doen, is geluk najagen via het leveren van prestaties of nastreven van materiële welvaart.

Een eerste stap op weg naar zelfkennis is (even) te stoppen, stil te zijn en aandacht te geven aan wat zich nu voordoet in jezelf. Het gaat niet om veranderen van wie of hoe je nu bent. Het gaat erom te zien hoe je nu bent, dit te ervaren en volledig met hoofd én hart te aanvaarden. Wie dat kan, kan zich volledig ontspannen. Het begrip van onszelf doet zich voor door te ‘zijn’ van ogenblik tot ogenblik en te reflecteren op ons denken, voelen en handelen. Dit begrip kan alleen ontstaan vanuit vertraging en stilte.

Wie doelbewust bezig is om gelukkig te worden, raakt zichzelf kwijt en vindt geen geluk. Wie niet doelbewust op zoek is en zich wel richt op zelfkennis van moment naar moment, kan geluk ervaren. Een lastige paradox in een tijd en samenleving waarin veel mensen doelbewust van alles nastreven.