Hoe ben jij jezelf?

“Ik wil mezelf zijn”. Hoe vaak hoor je (jonge) mensen dat niet zeggen? Letterlijk genomen is dat een gekke uitspraak. Ben je dan wel eens een ander?

Achter “ik wil mezelf zijn” gaat iets schuil. Het is ‘in’ om jezelf te zijn en daarmee wordt tegenwoordig iets heel specifieks bedoeld. Jezelf durven zijn is synoniem met vlot en spontaan overkomen, aardig en aantrekkelijk gevonden worden, flitsend en goed gebekt zijn. Er wordt zeker niet mee bedoeld dat je staat te stuntelen, bloost, verlegen bent, je ongemakkelijk of ongelukkig voelt. En als dat gebeurt, ben je dan niet jezelf?

Kijk eens hoe het toegaat in groepen waar het ideaal heerst van ‘jezelf zijn’. Je kunt dat goed waarnemen op TV, in sommige teams of bij bedrijfspresentaties. Leuk zijn, een vlotte babbel hebben, dringen om aandacht, in concurrentie met elkaar (wie is hier het meest spontaan en het leukst?). Wie goed kijkt, ziet dat het vaak gaat om een beperkt repertoire van gedragingen waarbij écht contact niet de bedoeling lijkt te zijn.

De keerzijde van deze cultuur is dat mensen het als een probleem ervaren als ze wel eens met de mond vol tanden staan, geëmotioneerd raken, verlegen zijn, zich even geen raad weten. Dan maken ze zich zelfverwijten, denken ze dat ze tekort schieten.

In mijn coachpraktijk maak ik ook mee dat mensen ‘meer zichzelf willen zijn’. Ze kunnen zichzelf niet aanvaarden, liefhebben met alles erop en eraan. Zo ontstaat pijn door de vergelijking tussen wie je daadwerkelijk bent op een bepaald moment (bijvoorbeeld verlegen, ongelukkig) en de beelden die je bent gaan geloven over hoe je zou moeten zijn.